<![CDATA[Beek en Es | kunst en communicatie - Weblog]]>Fri, 23 Jun 2023 13:12:57 -0700Weebly<![CDATA[Koudekoutje]]>Fri, 15 Dec 2017 18:05:58 GMThttp://www.beekenes.nl/weblog/koudekoutjeColumn De Gelderlander | donderdag 14 december 2017
Dat op onze breedtegraad in de winter
af en toe sneeuw valt kunnen we weten.
​
En toch, reeds vóór de eerste vlokjes
vallen, zorgen kleurige codes voor paniek.
Het lijkt alsof wij elke winter zieker worden. 
Nou ja ‘wij’ ... ik bedoel de organisatie van ons land, de machinerie achter de economie. Die is al verkouden bij vorst op klomphoogte en afgelopen weekend had zij het flink te pakken. Hoe is ‘t mogelijk. Wij leven toch in een geavanceerde wereld! 

Veel moderner bijvoorbeeld dan in die winter van ‘62-‘63. Ik was toen acht en maakte drie maanden onafgebroken vorst mee. Met veel ongemakken uiteraard. We zaten zelfs even zonder kolen. De kolenboer kwam het persoonlijk aanzeggen, hij adviseerde een dikke trui en een paar dagen vroeg naar bed. Toch was de voortgang van het dagelijks leven amper een punt. Wat versnellingen lager kabbelde het rustig door. Zonder ‘delivery apocalypse’ of sneeuwinfarct. Zonder ‘bizarre’ kou, die er natuurlijk wel was maar nog gewoon ‘stevig’ heette. Hongerige otters vielen fietsers aan, auto’s reden over het IJsselmeer, de eilanden waren ‘van de buitenwereld afgesloten’, treinen liepen naar vermogen ontregeld ... Men trok één wenkbrauw op, ging door met ademen en wachtte af wanneer dit voorbij zou zijn. 

Hoe anders is dat nu. Dit koutje ontstaat door hitte bedacht ik ineens: zo’n contrast waar de natuur vol mee zit. Het koudekoutje dat Nederland opliep komt door de oververhitte snelheid, precisie en punctualiteit waarmee we dit land inmiddels aan het organiseren zijn. We kunnen niet meer dat simpele tandje terug. Dat voelt heel kwetsbaar. Hopelijk blijft een ‘Winter-van-63’ uit!
]]><![CDATA[Toren'170829]]>Tue, 29 Aug 2017 07:00:00 GMThttp://www.beekenes.nl/weblog/toren170829
Deze toren is er een uit een serie.
De overige die momenteel beschikbaar
zijn vind je op de pagina 'Constructs'
onder 'Vrij beeldend werk'.
​Van tijd tot tijd komt er een toren bij.
]]><![CDATA[Op zaterdag 1 juli is het weer zover: 'nDrom 18 | de poster is klaar]]>Mon, 05 Jun 2017 19:36:10 GMThttp://www.beekenes.nl/weblog/op-zaterdag-1-juli-is-het-weer-zover-ndrom-18-de-poster-is-klaar
Foto
]]><![CDATA[Täkkere]]>Fri, 05 May 2017 07:00:00 GMThttp://www.beekenes.nl/weblog/takkereColumn De Gelderlander | donderdag 4 mei 2017
Veertien dagen geleden begon deze
column over beeldende kunst. Met name
over die van mij en het landschap dat
daarin hoofdthema is.
​
Vervolgens verleidde mijn geliefde Nedersaksische moedertaal mij
tot een beschouwing over
‘heur gelpe klanken’,
​zij nam het toetsenbord simpelweg over.
Terwijl ik het eigenlijk wilde hebben over mijn bijdrage aan de Kunstwandelroute op landgoed Enghuizen in Hummelo. Dat werk maakte ik dit jaar in een beukenbos, met ‘täkkere’ - nee geen Zweedse klei, maar het Achterhoekse meervoud van tak - als materiaal. Ik laat mij bij het ontwerp graag leiden door de omgeving die het werk gastvrij ‘in haar huis opneemt’. In dit geval is dat de gothische kathedraal waarop zo’n beukenbos vaak lijkt en de spitsboog die de gothiek kenmerkt. Met strak geknipte rechte takjes wilde ik de vorm van een spitsboogvenster neerleggen op het bladertapijt. De takjes benadrukken het vertikale karakter van de kathedraal. 

Wekenlang wandelde ik, raapte dode takken op, knipte ze in ‘de bos’ op maat en nam ze mee naar huis. Medewandelaars zagen de activiteit vermoedelijk met lichte verbazing aan. Op een dag vroeg Patrick Vinkenvleugel van de Breedenbroekse Zorgboerderij Het Liessenhuus, tussen neus en lippen door, naar de vorderingen en de maten van de takjes. “Een centimeter of dertig en 2 tut 20 milimeter dikke. Umsgeveer, kump niet zo nauw”, antwoordde ik. 

Drie weken later verraste hij me met kratten vol täkkere, die deelnemers van Het Liessenhuus met zorg uit het reguliere snoeiwerk hadden geknipt. Hartverwarmend. Direkter kun je de participatie van de sociale omgeving van de kunst niet krijgen!
]]><![CDATA[De bos]]>Thu, 20 Apr 2017 07:00:00 GMThttp://www.beekenes.nl/weblog/de-bosColumn De Gelderlander | donderdag 20 april 2017
​In mijn schilderijen, digigrafiek en vaak
ook in mijn gedichten is het landschap een hoofdthema. De laatste jaren vind ik vooral
​het bos inspirerend.
Terwijl ik mijn bijdrage aan de Hummelse Kunstwandelroute aan het voorbereiden was, dacht ik na over de Achterhoekse variant van het woord ‘bos’ en over de rijkdom van ons dialect, of beter, onze taal. in het Achterhoeks voorzien we het algemene begrip ‘bos’ van het lidwoord ‘de’: DE bos dus. ‘HET bos’ zeggen wij alleen als het om een specifiek bos gaat. Als je dus even met het hondje naar het bos gaat, heet dat in het Achterhoeks: ‘effen met ‘t hundjen de bos in’. 

Vergeleken met het standaard Nederlands, door de eeuwen heen nogal vervlakt, is ons Nedersaksisch eigenlijk veel rijker en preciezer. In betekenis en schrijfwijze, maar ook als het om klanken gaat. In het Nedersaksisch zijn bijvoorbeeld veel meer klinkerwisselingen te horen. Zo is in het Nederlands ‘woorden’ de meervoudsvorm van ‘woord’. Het meervoud van ‘woord’ in het Achterhoeks wordt ‘weurde’. Een ‘Umlaut’, heet zo’n klinkerwisseling in de taalkunde. Bij ons is deze in veel woorden blijven bestaan, in het Nederlands is zij vaak verdwenen, al duikt zij hier en daar nog op. Zij bestaat bijvoorbeeld nog bij enkelvoud ‘stad’ met meervoud ‘steden’. Al is het in de verkleinvorm dan weer gewoon ‘stadje’, terwijl in het Achterhoeks de umlaut daar wel bestaat: een klein städjen. Wat dat betreft, het zal u niet verbazen, heeft het Achterhoeks veel aanknopingspunten met het Duits. 

Terug in de busse: het meervoud van tak is helemaal een spectaculaire, bijna Zweedse vorm: täkkere. Waarover de volgende keer meer.
]]><![CDATA[Treinen]]>Fri, 07 Apr 2017 07:00:00 GMThttp://www.beekenes.nl/weblog/treinenColumn De Gelderlander | donderdag 6 april 2017
Heerenveen
Stationsplein Heerenveen
Afgelopen zondag hebben wij een dagje ‘getreind’, mijn vrouw en ik.
De dag ervoor ontdekten we dat wij, kort na elkaar, bij die heerlijke Varsseveldse boekwinkel waren binnengegaan voor een boek. Heerlijk, omdat mij nog immer een kinderlijke vreugde overvalt als ik van mijzelf een vers boek uit mag zoeken. Zoals ik vroeger een heerlijk verse bolus mocht kopen als het meimarkt was in het dorp. Boek en koek prikkelen mijn vreugdeneuronen. ‘Alles is veel voor wie niet veel verwacht’, zoals de dichter Bloem schreef in ‘De Dapperstraat’. 

Op zaterdagavond besloten wij spontaan om, beide in bezit van het boekenweekgeschenk - tevens een spoorkaartje ‘onbeperkt treinreizen door Nederland’, de volgende dag te gaan ‘treinen’. Een vervolg op de door Bloem beschreven eenvoudige staat van gelukzaligheid. ‘Treinen’ is voor mij namelijk een zeer aangename vorm van doelloos reizen, het reizen om het reizen zelf, reizen omwille van het vergaren van indrukken. Medereizigers, gebeurtenissen, andere landschappen, dorpen en steden die in het dagelijks leven buiten beeld blijven, ze laten allemaal indrukken achter die mij het gevoel geven van verrijking. 

Let wel, ‘treinen’ is dus wat anders dan ‘de trein pakken’ om te gaan voldoen aan een verplichting elders. Wij vertrokken uit Varsseveld met boeken en broodjes voor onderweg, stapten in Winterswijk over naar Zutphen, vandaar naar Deventer voor koffie op de Brink, door naar Zwolle en Heerenveen, waar de huurfietsenkluis niet reageerde op mijn OV-kaart, en tenslotte naar Leeuwarden voor een wandeling en een speciaalbiertje. Wat een prachtdag!
]]><![CDATA[Laat Groningen niet zakken]]>Fri, 31 Mar 2017 22:40:47 GMThttp://www.beekenes.nl/weblog/laat-groningen-niet-zakkenSoms is er even geen doorkomen aan op de website waar je de petitie kunt tekenen, maar vanavond lukte het, de aanhouder wint, derde keer is scheepsrecht. Ik zou gillend gek worden als ik in Groningen zou wonen, ik laat de Groningers dus niet zakken:
't is nog nooit nog nooit zo donker 'west of 't wördt altied wel weer lecht'.
​
​Teken de petitie hier: 
https://petities.nl/petitions/laat-groningen-niet-zakken/signatures/9842593?locale=nl
]]><![CDATA[Penoze]]>Sat, 25 Mar 2017 15:57:50 GMThttp://www.beekenes.nl/weblog/penozeColumn De Gelderlander | donderdag 23 maart 2017
Mijn moeder lag de laatste periode van haar leven in een verpleeghuis in Terborg en mijn vader reed daar twee keer per dag naartoe. Steeds op dezelfde tijden vanuit Varsseveld met het autootje op en neer. De dief of de dieven hebben dat getimed, wisten dat ze veel tijd hadden voor de inbraak.
Zonder veel ‘haastsporen’ zoals opengetrokken en omgewoelde laden en kasten, kwamen ze bij de linnenkast op de slaapkamer aan. Daaruit namen ze alle sieraden weg die mijn moeder van haar - en mijn vaders moeder en daarvan weer de moeders had geërfd. 

Mijn moeder was een sterke vrouw die de vele tegenslagen in haar leven altijd met wonderbaarlijk optimisme verwerkte. Iedereen die haar kende verbaasde zich daar vaak over. Maar na die inbraak zag ik haar een aantal dagen betraand en in volkomen ontredderde toestand. Ze maakte zichzelf nota bene verwijten dat ze het haar toevertrouwde erfgoed niet goed had beveiligd. Terwijl er natuurlijk maar één blaam treft en dat is de insluiper die, gespeend van enige empathie of spijt, voor een paar rotcenten zoveel leed aanricht. 

Afgelopen dinsdag werd de kelder van de Nederlandse televisiegeschiedenis weer eens bereikt omdat een maatje van die sieradendief de gehele avond, in drie uitzendingen, mocht komen snoeven over het jatten van twee Van Goghs. Wat was hiervan de bedoeling? De empathie voor de Amsterdamse penoze verder uitbouwen? Moet Tokkie de nieuwe maat der dingen worden? 

Misschien wordt ik behoudend, maar deze simpele scoop met dat ‘Mokumse gabbertje’ overschrijdt de grens van mijn inlevingsvermogen.
]]><![CDATA[Economiseren]]>Sun, 19 Mar 2017 19:41:51 GMThttp://www.beekenes.nl/weblog/economiseren4467023
Foto
Vandaag, zes jaar geleden, op 19 maart 2011 stond deze column in de Gelderlander. Ik introduceerde het begrip 'economiseren', als een term voor de neiging om ook alles met een intrinsieke waarde, zoals kunst en natuur te beprijzen. Het was Jesse Klaver die vier jaar later het bijbehorend zelfstandig naamwoord 'uitvond' voor zijn boek 'De mythe van het economisme' (11 september 2015). Een oplettende lezer wees mij daar onlangs op en vandaag, precies zes jaar later, leek het mij aardig die column nog eens onder de aandacht te brengen. Hij is er immers dankzij Jesse in actualiteit eerder op vooruit gegaan (Bleeker niet meegerekend). 
Economiseren

Soms gebruik je in het vuur van het betoog woorden waarvan je niet helemaal precies weet of je ze wel de juiste betekenis meegeeft. Onlangs overkwam mij dat. In een discussie over de hedendaagse neiging om alles te willen meten en overal een prijs op te plakken, riep ik dat kunst en cultuur niet per se van een prijskaartje hoeven te worden voorzien. Je weet zo ook wel dat ze onmisbaar zijn in een geciviliseerde samenleving en dat je daar dus wat voor over moet hebben. Dat je - en nu komt het - de waarde van kunst en cultuur niet altijd maar moet willen ‘economiseren’. Dat er ook nog zoiets bestaat als een intrinsieke waarde, de waarde die iets heeft omdat het tot het wezen van - in dit geval - een gezonde samenleving behoort. In januari besteede ik er hier ook al aandacht aan. Onze regering vindt namelijk niet zoveel van kunst en cultuur, behalve dat deze ‘verdiencapaciteit’ moeten hebben. En anders schaffen we ze maar af. Dàt banale idee komt voort uit de neiging om alles te ‘economiseren’, zei ik dus. En gelukkig begreep mijn gesprekspartner meteen wat ik ermee bedoelde. Maar tòch ... op het moment dat ik het zei twijfelde ik al. Ik meende het ooit eens in een iets andere betekenis te hebben gehoord. Dus ik zocht het thuis meteen op. En ja hoor, het betekent strikt genomen gewoon ‘bezuinigen’ of ‘uitsparen’ en we hebben het geleend van het Franse ‘économiser’, dat hetzelfde betekent. En dan zijn we dus, via een omweggetje, vreemd genoeg toch weer gewoon bij wat onze regering met kunst en cultuur wil gaan doen, namelijk de economie als enige criterium voor goede kunst hanteren: de muziek van Arvo Pärt? Wie is dat? Wat levert dat op? Wat zeg je me nou, moet er geld bij? Afschaffen! En reeds staat Jan Smit en die hele Volendamse ballentent in Den Haag te boek als de enig ware eigentijdse cultuur.

Eerlijk gezegd vind ik ‘mijn’ betekenis van het woord ‘economiseren’ mooier dan de uit het Frans geleende. Economiseren doen we in de huidige samenleving namelijk niet alleen met kunst en cultuur, maar bijvoorbeeld ook met sport en gezondheid, met onderwijs, met natuur en milieu. Economiseren dat is de eindfase van de hele rommelzolder vol meetresultaten, kengetallen, Citotoetsen, competenties, planningen, kwantiteitsbonussen, efficiëntieratio’s, budgeteringen, controles, inverdieneffecten ...

En economiseren is ook wat staatssecretaris Bleeker (van natuur!) doet met vier Natura2000-gebieden in Gelderland, Twente en Utrecht. Hij heeft het nagemeten en constateert dat ze volgens hem geen grote natuurwaarde hebben. Bovendien staan ze de economische ontwikkeling van het agrarisch bedrijfsleven in de weg en dus voeren we ze gewoon van de lijst af. Ècht economiseren is natuurlijk om landbouwgrond aan te kopen voor Natura2000 om dezelfde grond na enige jaren weer van die lijst te schrappen en terug te geven aan het bedrijfsleven, nietwaar meneer Bleeker?
]]><![CDATA[Buitengebied]]>Fri, 10 Mar 2017 13:44:23 GMThttp://www.beekenes.nl/weblog/buitengebiedColumn De Gelderlander | donderdag 9 maart 2017
Foto
Westerbroek, Groningen Google Maps
Lodewijk Asscher was op 27 en 28 februari vierentwintig uur in het Groningse dorp Westerbroek om het plattelandsleven
- en hier vooral de aardbevingsproblemen -
​eens wat intensiever te bespreken met de 1.200 bewoners.
“Een verkiezingsstunt”, werd meteen geroepen, want de groep cynisch geworden burgers in
wier ogen een politicus, als lid van de elite, per definitie niets goed kan doen wordt allengs onbestuurbaar groot. Toch vond ik die actie opmerkelijk. Om niet te zeggen, eigenlijk gewoon
heel goed. Asscher nam er namelijk ook zonder camerawoud de tijd voor. Normaal bliksembezoekt een lijsttrekker tien minuten, propt voor het cameraoog een zalmsalade naar binnen en vertrekt weer. Zou het platteland in deze campagne dan toch wat aandacht krijgen, dacht ik. 

Problemen zijn de inkopkansen voor lijsttrekkers, mits de oplossingen in een paar goed ingestudeerde one-liners worden uitgestrooid. Problemen lijken meer gerelateerd aan verstedelijkt - dan aan buitengebied. Of ze worden daar meer hoorbaar. Dat verklaart dat
Haagse politici de samenleving enigszins vanuit een ingebouwd (rand)stedelijk perspectief bekijken. Iets als ‘krimpproblematiek’, onder andere in de Achterhoek, is dan een stipje aan
​de horizon van het politieke landschap. 

Problemen zijn op het platteland niet zo dik gezaaid. Of wij maken er hier niet zo’n probleem van: ‘t geet wel aover. Nou ... op die aardbevingen na dan en daarom verbaasde mij het nogal dat Mark Rutte, de baas van Lodewijk, zich bij Pauw & Jinek zo liet overrompelen door de Groningse woede. Of ziet hij die bevingen nog steeds niet echt als probleem?
]]>